مقاله


کد مقاله : 13970930166321

عنوان مقاله : مدل سازی دیرینه محیطی با استفاده از ایزوتوپهای پایدار اکسیژن و کربن در کربنات های پدوژنیک و سیمانی حوضه آبخیز رودخانه سقز

نشریه شماره : 51 فصل زمستان 1395

مشاهده شده : 157

فایل های مقاله : 6.14 MB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 محمد مهدي حسين زاده a@yahoo.com دانشیار دکترا
2 کاظم نصرتي b@gmail.com دانشیار دکترا
3 خه بات درفشی khabat.derafshi@gmail.com دانشجو دانشجوی دکترا

چکیده مقاله

ترکیب ایزوتوپی کربن و اکسیژن در کربنات¬های پدوژنیک به¬عنوان ابزار مهمی جهت بازسازی شاخص¬های محیطی گذشته مانند دما، بارندگی مؤثر و غلظت گاز کربنیک اتمسفری در زمان تشکیل کربنات¬ها و شناسایی تاریخچه پوشش گیاهی و فهم فرآیندهای ژئومورفیک به¬کار گرفته شده¬اند. در این مطالعه 16 نمونه، شامل 8 نمونه از کربنات¬های پدوژنیک افق خاک قدیمی و 8 نمونه ازسیمان¬های کربناتی کنگلومراهای رودخانه¬ای برای آنالیز ترکیبات ایزوتوپی اکسیژن و کربن در حوضه آبخیز رودخانه مورد استفاده قرار گرفتند. مقادیر پایین δ18O نشان داد که دمای هوا در زمان تشکیل کربنات¬ها 9/7 درجه سانتی¬گراد بوده که حدود 5/5 درجه سانتی¬گراد نسبت به زمان حاضر سردتر است. مقادیر δ13C در زمان تشکیل کربنات¬های پدوژنیکی و تکامل پروفیل خاک، ترکیب غالب از پوشش گیاهی C4 را نشان می¬دهد؛ اکوسیستم¬های با غالبیت گیاهان C4 دارای فصل رشد در دوره گرم سال با تنش رطوبتی قابل ملاحظه هستند. بررسی همبستگی میان مقادیر δ18O و δ13C در دو نوع کربنات پدوژنیک و سیمانی بیانگر آن است که مقدار این همبستگی در کربنات¬های پدوژنیک بیش¬تر بوده و احتمالاً نشان از آن دارد که آب بارش و CO2 موجود در خاک (نرخ تنفس گیاهان) عوامل اصلی کنترل¬کننده این مقادیر هستند؛ اما در مورد کربنات¬های سیمانی باید گفت که فعالیت آب¬های زیرزمینی، ارگانیسم¬ها و منابع کربنات اولیه هم می¬توانند بر مقادیر ایزوتوپی کربن نمونه¬های سیمانی کنگلومرا تأثیرگذار باشند.