مقاله


کد مقاله : 13971020166809

عنوان مقاله : ارزيابي روند گسترش افقی شهر در حريم گسل هاي لرزه اي و مناطق خطرپذیر طبیعی و پیامدهای آن (مطالعه موردي: شهرستان سقز در استان کردستان)

نشریه شماره : 51 فصل زمستان 1395

مشاهده شده : 61

فایل های مقاله : 798 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 هیمن شهابی h.shahabi@uok.ac.ir استادیار دکترا
2 ارسطو یاری yari@gmail.com استادیار دکترا
3 محمود یزدانی yazdani@gmail.com مربی دکترا
4 ممند سالاری Salari@gmail.com استادیار دکترا

چکیده مقاله

مروري بر پژوهش¬هاي مختلف در حوزه سکونتگاههاي انساني نشان مي¬دهد که مکان¬گزيني و استقرار آنها همواره متاثر از ويژگي¬هاي محيط¬طبيعي و ساختار زمين¬شناسي بوده است، بر اين اساس مکان استقرار (دشت¬ها، دامنه و غيره) بخش اعظم سکونتگاههاي انساني به¬طور اعم و سکونتگاههاي شهري به¬طور اخص همواره به¬دليل مجاورت نسبي با گسل¬ها در معرض تاثيرپذيري از وقوع پديده¬هايي چون زلزله، روراندگي، زمين لغزش و غيره بوده است. وقوع زلزله¬هاي متعدد در طي دهه¬هاي اخير در نقاط مختلف کشور و پيامدهاي منفي گسترده آن بويژه بر روي کانونهاي شهري دليلي بر اثبات اين مدعاست، شهر سقز واقع در استان کردستان بواسطه اسقرار در مجاورت گسل¬هاي متعدد (گسل¬هاي رودخانه سقز، رودخانه وليخان، سنته و غيره) از جمله سکونتگاههايي است که از يک سو، ويژگي¬هاي بستر طبيعي استقرار آن امکان تاثيرپذيري از اين ويژگي را فراهم ساخته¬اند و از سوي ديگر، توسعه افقي شهر در طي دهه¬هاي اخير در جهت گسل¬هاي فوق زمينه¬هاي تاثيرپذيري را به¬شدت افزايش داده است. بر اين اساس، اين نوشتار در پي آنست که ضمن بررسي امکان خطرپذيري وقوع زلزله به واکاوي نقش توسعه فيزيکي و افقي شهر در افزايش خطرپذيري زلزله بپردازد. براي اين منظور، با استفاده از نقشه¬هاي رقومي توپوگرافي و زمين¬شناسي به مقياس 250000: 1و با بهره¬گيري از سيستم اطلاعات جغرافيايي و داده¬هاي لرزه¬نگاري دستگاهي و تاريخي، نقشه منحني¬هاي هملرز و پهنه¬بندي خطر زمين¬لرزه ترسيم شدند. نتايج پژوهش نشان مي¬دهند که بر اساس نقشه سايز موتكتونيك و بررسي تاريخ وقوع زمين لرزه در منطقه امكان وقوع زلزله¬هاي با شدت بالا در منطقه سقز وجود دارد و همچنين شهر، شتابزده به سمت ارتفاعات ناپايدار و در بخش¬هاي شمالي و غربي شهر در حريم گسل‌هاي فرعي درجه دو توسعه پيدا كرده است. بر اين اساس تدوين تدابير و برنامه¬هاي استراتژيک در راستاي کاهش خطرپذيري از وقوع زلزله از طريق کنترل و سمت و سودهي بهينه به توسعه افقي شهر لازم و ضروري است.