مقاله


کد مقاله : 13971112167325

عنوان مقاله : باز‌تعریفی از ژئوپلیتیک شیعه (با تأکید بر راه پیمایی اربعین)

نشریه شماره : 52 فصل بهار 1396

مشاهده شده : 133

فایل های مقاله : 465 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 حمید رضا محمدی mohamadihar@gmail.com دانشیار دکترا
2 ندیمه سلیم نژاد salimnezhad@gmail.com مدرس دکترا
3 ابراهیم احمدی e.ahmadi446@yahoo.com دانش آموخته کارشناسی ارشد

چکیده مقاله

مذهب در سیاست و پیوند با قدرت در زمره‌ی مطالعات ژئوپلیتیک به¬طور عام و ژئوپلیتیک فرهنگی (ژئوکالچر)، به¬طور خاص قابل بحث و بررسی است. در این مفهوم، ژئوپلیتیک شیعه به معنای قدرت و شدت تاثیر‌گذاری جامعه شیعه بر تحولات و سیاست‌های منطقه‌ای و بین‌المللی است. مفروضه اصلی پژوهش در پی‌پاسخ به این سوال است که راهپیمایی اربعین به¬¬عنوان یکی آموزها و عناصر نمادین مذهب شیعه، از چه جایگاهی در وزن ژئوپلیتیکی و منابع قدرتی شیعیان برخوردار است؟ عواملی چند نظیر: موقعیت برتر شیعیان در منطقه، تسلط حداکثری شیعیان بر منابع انرژی‌ خاورمیانه، قابلیت تهدید رژیم صهیونیستی‌، قدرت منطقه‌ای ایران، ماهیت مردم‌سالاری دولت‌های شیعی و اجمالاً حوادث منطقه، طی این چهار دهه (از انقلاب ایران)، زمینه‌ی تثبیت قدرت شیعیان در منطقه را فراهم آوردند. هرچند بنیان‌های قدرتی این ژئوپلیتیک، همواره باعث تصویر‌سازی هراس از شیعه از جانب دول غربی- عربی، در منطقه بوده و هست؛ ولی واقعیات موجود گویای قدرت ژئوپلیتیکی شیعیان‌اند. پژوهش حاضر، به¬دنبال بازتعریفی از ژئوپلیتیک شیعه هست. مفروضه این است؛ هنگامی درک درستی از ژئوپلیتیک شیعه میسر می‌شود، که شناخت درستی از ریشه و سرچشمه‌ی واقعی قدرت شیعه حصول شود. در اینجا، افکار و عقاید و به تعبیری ایدئولوژی شیعی (عاشورا، غدیر، مهدویت و ولایت فقیه و...) همان زیر‌بنا و قدرت واقعی شیعه است. به تعبیری، در واقع قدرت حقیقی شیعه ناشی از این ارزش‌ها و باورها‌ست. یکی از این ارزش‌ها، که امروزه، تبدیل به نمایش ایمان، اتحاد و اقتدار شیعان در منطقه و جهان شده‌، راهپیمایی عظیم اربعین است.