مقاله


کد مقاله : 13971217178077

عنوان مقاله : عملکرد میانجی¬گری جمهوری اسلامی ایران در بحران ژئوپلیتیک قره¬باغ

نشریه شماره : 53 فصل تابستان 1396

مشاهده شده : 109

فایل های مقاله : 384 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 یاشار ذکی yzaki@ut.ac.ir استادیار دکترا
2 احد پاشالو pashalooa@gmail.com دانش آموخته کارشناسی ارشد

چکیده مقاله

حکومت ـ ملّت¬ها از زمان شکل¬گیری با بحران¬های متعدّد سیاسی و ژئوپلیتیکی روبرو شده¬اند. در بحران¬های ژئوپلیتیکی که زمینۀ مناقشه بر سر کنترل و به¬دست آوردن یک یا چند ارزش جغرافیایی قابل ملاحظه است، باعث دیرپایی بحران و عدم حل¬وفصل آن می¬شود؛ زیرا مورد مناقشه در زمرۀ منافع ملّی محسوب می¬شود که امکان مصالحه بر سر آن برای طرف¬های درگیر وجود ندارد. جمهوری آذربایجان به¬عنوان مهم¬ترین بازیگر در منطقۀ ژئوپلیتیکی قفقاز جنوبی بعد از استقلال به دلیل گسترش¬طلبی ارضی ارمنستان ¬¬با بحران ژئوپلیتیکی اشغال سرزمین مواجه شد. بحرانی که بعدها با مداخلۀ برخی قدرت¬ها جنبۀ بین¬المللی پیدا کرد. ایران به¬عنوان مهمّ¬ترین همسایۀ آذربایجان همواره سعی¬کرده تا به¬نحوی با مداخله در این بحران جایگاه خود را در میان بازیگران منطقه¬ای و فرامنطقه¬ای حفظ کند. بر این اساس تحقیق حاضر، به روش توصیفی ـ تحلیلی در پی بررسی این سؤال اساسی است که عملکرد ایران برای حل بحران قره¬باغ چگونه ارزیابی می¬شود؟ نتایج تحقیق نشان می¬دهد که بحران قره¬باغ با توجّه به چندلایه¬ بودن، تداوم و پایداری بحران، تعدّد بازیگران و تعقیب اهداف ژئوپلیتیکی خاص توسط میانجی¬گران ابعاد پیچیده¬ای به¬خود گرفته است. ایران نیز بر اساس ماتریس پیچیدۀ بحران و نیز الزامات ژئوپلیتیکی خاص خود اهداف مختلفی را پیگیری می¬کند: از تشکیل ائتلاف سه¬گانه بین آذربایجان، ارمنستان و ترکیه جلوگیری کند، مانع از گسترش بحران به سمت مرزهای خود شود و در نهایت، نقش بازدارنده¬ای در باب حضور بازیگران فرامنطقه¬ای مانند اسرائیل و آمریکا در کنار مرزهای خود داشته باشد.