مقاله


کد مقاله : 13971217178090

عنوان مقاله : شناسایی، تحلیل و اولویت¬بندی عوامل کلیدی تأثیرگذار بر باززنده¬سازی حمام¬های ایرانی موردکاوی: حمام تاریخی محتشم کاشان

نشریه شماره : 53 فصل تابستان 1396

مشاهده شده : 28

فایل های مقاله : 479 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 مارال محمدی زنجانی mrl.mohammadizanjani@gmail.com دانشجو کارشناسی ارشد
2 بهناز امین زاده bgohar@ut.ac.ir دانشیار دکترا

چکیده مقاله

بناها و فضاهای شهری تاریخی، پدیده¬ای است که بسیاری از کشورهای صاحب قدمت کمابیش با آن مواجهند. تحقق عینی عصر «جهانی شدن» و شتاب فزاینده تغییراتی که تمامی شئون زندگی آدمی را فراگرفته است، نه¬تنها از اهمیت این سرمایه¬های تاریخی و داشته¬های فرهنگی نکاسته، بلکه، بحران هویت و سرگردانی جوامع امروزی، نگاه¬ها را بیش از پیش به میراث به¬یادگار مانده از نسل¬های گذشته دوخته است. حمام¬های ایرانی به¬عنوان یکی از فضاهای شهری پویا در کانون مرکز محلات قدیمی کشور، از جمله این آثار و بناها به¬شمار می¬آیند که در گذشته¬ای نه چندان دور، کارکردهای متعدد و مختلفی در حوزه¬های بهداشتی، درمانی، اجتماعی، اقتصادی، مذهبی و ... داشته¬اند. امروزه این حمام¬ها عمدتاً متروکه و بلااستفاده شده، و یا دست¬کم بخش عمده¬ای از نقش¬ها و جایگاه خود را از دست داده¬اند، در حالی که هنوز برای ایفای بخشی از کارکردهای آن¬ها جایگزینی وجود ندارد. علاوه بر این، نقش حمام¬های ایرانی در هویت¬بخشی و ایجاد احساس تعلق از یک¬سو، و پتانسیل¬های اقتصادی آن¬ها در توسعه گردشگری را نیز نمی¬توان از خاطر دور داشت. از این¬رو، تلاش برای بازنده¬سازی این بناها ـ به معنای فراهم¬آوردن اقتضایات زمان حال در عین حفظ ارزش¬ها و هویت بنا ـ ضروری می¬نماید. بررسی پیشینه‌ی فعالیت‌های معطوف به باززنده‌سازی حمام‌های سنتی ایرانی، گویای آن است که مجموعه‌ی عوامل و شاخصه‌هایی در موفقیت یا شکست آن‌ها مؤثر بوده‌اند. به¬نظر می‌رسد که فهم نادرست از مؤلفه‌های اثرگذار بر احیای بافت‌های تاریخی بخشی از ریشه‌های توفیق یا عدم توفیق این امر را تشکیل می‌دهد. در این بین پرداختن به چیستی این عوامل و وزن نسبی آن‌ها پرسشی است که در ارتباط با طرح‌ریزی و اجرای مداخلات مرتبط با احیای بناها و بافت‌های تاریخی فرسوده مطرح می‌باشد. این مقاله در پی آنست که از رهگذر شناسایی، تحلیل و اولویت بندی عوامل کلیدی مؤثر بر باززنده¬سازی حمام¬های ایرانی، گامی هر چند کوچک در راستای ضرورت¬های پیش گفته بردارد. این مهم در گام نخست از طریق مطالعات کتابخانه¬ای، مشاهدات میدانی و انجام مصاحبه با صاحبنظران محقق شده است. پس از شناسایی عوامل مهم تأثیرگذار، لیست عوامل به¬منظور رتبه¬بندی با بهره¬گیری از ابزار پرسش¬نامه، به قضاوت خبرگان سپرده شده است. داده¬های به¬دست آمده، با استفاده از آزمون¬های آماری و به کمک نرم¬افزار SPSS، مورد تحلیل قرار گرفته و در نهایت، اهم شاخصه‌های مؤثر در خصوص امر باززنده‌سازی حمام‌های سنتی ارایه گردیده است. شایان ذکر می¬باشد به¬منظور افزایش عینیت دستاوردهای پژوهش، کلیه فرآیندها و مراحل با عنایت و توجه به حمام تاریخی محتشم کاشان انجام شده است.