ﭘﯿﻮﺳﺘﮕﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﻣﻨﯿﺖ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺮزی ﺟﺴﺘﺎری در ﻣﻔهوم ﺷﻨﺎﺳﻲ

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی, دانشکده علوم زمین, گروه جغرافیای انسانی, ایران,

2 دانشگاه شهید بهشتی, دانشکده علوم زمین, گروه جغرافیای انسانی, ایران.

چکیده

با عنایت به تنوع ویژگی های محیط طبیعی، وسعت سرزمین و مرزهای آن و نیز همسایگان متعدد، جمهوری اسلامی ایران کشوری است که از نظر خصوصیات و امکانات فرهنگی- اجتماعی، اقتصادی و سیاسی- هم به لحاظ درونی و هم بیرونی- با شرایط متنوعی روبرو است. این شرایط ویژه بلحاظ توسعه و امنیت، نه تنها فرصت هایی را پیش رو قرار می دهد، اما در عین حال زمینه ساز پاره ای دل مشغولی های جدی بوده است. شناسایی این خصوصیات و جستجوی راهکارها و راهبردهایی متناسب برای بهره گیری از فرصت ها و رفع و تعدیل محدودیت ها در راستای توسعه و امنیت سرزمین در سطح محلی، منطقه ای و ملی الزامی جلوه می کند. بروز عینی دو ویژگی اصلی مناطق مرزی سرزمین، یعنی وسعت و تنوع- را می توان در خصوصیات زیر جستجو نمود:الف. تنوع محیطی- اکولوژیک مناطق مرزی به لحاظ عوامل و عناصر محیطی- اکولوژیک؛ ب. تنوع بستر تاریخی- فرهنگی و خصوصیات اجتماعی و اقتصادی- سیاسی؛ ج. تنوع موقعیت محلی و منطقه ای نواحی مرزی و مرزها (به ویژه با توجه به کشورهای همجوار)؛ د. الزامات و اقتضائات متفاوت منطقه ای و برخورداری از درجات متفاوت توسعه یافتگی، به لحاظ شاخص های محلی، منطقه ای و ملی توسعه. افزون بر این، عرصه های شهری و روستایی نواحی مرزی، اگرچه به طور کلی زیر تاثیر روندهای حاکم بر شهرها و روستاهای کل کشور و برخی خصوصیات عمومی آنها قرار دارند، از بسیاری جنبه های دیگر با سکونتگاه های داخلی- چه به لحاظ بافت و ساختار و چه از نظر فعالیت ها و روابط فضایی- متفاوت هستند. چنین وضعیتی در شرایط نامتناسب اجتماعی- اقتصادی و ناکارآمدی ساختاری- کارکردی سکونتگاه ها، می تواند به شکل گیری فعالیت ها و روابط نامتعارف دامن بزند. این گونه خصوصیات عرصه های سکونتگاهی در نواحی مرزی، ابعاد متنوع و پیچیده ای به خود می گیرند که قاعدتا ضرورت دستیابی به توسعه و امنیت را دوچندان می سازند. این مقاله کوشش دارد تا با بررسی اهمیت و جایگاه عرصه های سکونتگاهی مناطق مرزی، بر پیوستگی توسعه و امنیت در این گونه تاکید ورزد. روش شناسی این مقاله بلحاظ نظری بر ضرورت اتخاذ برنامه ریزی فضایی و رویکرد توسعه یکپارچه بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Continuity of development and security of Jastari border regions in the concept of science

نویسندگان [English]

  • Abdolreza Rahmanifazli 1
  • Abbas Saidi 2
1 Shahid Beheshti University, Faculty of Earth Sciences, Department of Human Geography, Iran.
2 Shahid Beheshti University, Faculty of Earth Sciences, Department of Human Geography, Iran.
چکیده [English]

Due to the variety of features of the natural environment, the size of the land and its borders, as well as numerous neighbors, the Islamic Republic of Iran is a country that faces diverse conditions in terms of cultural, social, economic and political characteristics and facilities, both internally and externally. Is. These special conditions, in terms of development and security, not only provide opportunities, but at the same time, they have been the cause of some serious concerns. Identifying these characteristics and searching for suitable solutions and strategies to take advantage of the opportunities and remove and adjust the restrictions in line with the development and security of the land at the local, regional and national level is mandatory. The objective manifestation of the two main characteristics of the border areas of the land, namely, the extent and diversity, can be found in the following characteristics: a. environmental-ecological diversity of border areas in terms of environmental-ecological factors and elements; b. the diversity of the historical-cultural background and social and economic-political characteristics; J. diversity of local and regional location of border areas and borders (especially with regard to neighboring countries); d. Different regional requirements and requirements and having different degrees of development, in terms of local, regional and national development indicators. In addition, the urban and rural areas of the border areas, although they are generally under the influence of the trends governing the cities and villages of the whole country and some of their general characteristics, in many other aspects with the internal settlements - both in terms of texture and structure And whether they are different in terms of activities and spatial relations. Such a situation in the social-economic disproportion and structural-functional inefficiency of the settlements can fuel the formation of unusual activities and relationships. Such characteristics of residential areas in the border areas take on diverse and complex dimensions, which usually double the necessity of achieving development and security. This article tries to emphasize the continuity of development and security by examining the importance and position of residential areas in border areas. The methodology of this article is theoretically based on the necessity of adopting spatial planning and an integrated development approach.