انجمن جغرافیایی ایران جغرافیا (نشریۀ انجمن جغرافیایی ایران) 2783-3739 23 87 2026 02 20 A mixed study of medical tourism development with emphasis on the mediation role of telemedicine (Case study: Tehran) مطالعه ترکیبی توسعه گردشگری پزشکی با تأکید بر نقش میانجی گری تله مدیسین (مطالعه موردی: تهران ) 27 44 734597 10.22034/jiga.2025.2073231.1449 FA سیداسکندر صیدایی دانشیار گروه برنامه ریزی روستایی دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزیدانشگاه اصفهان اصفهان.اصفهان.ایران. سیده سمیه حسینی استادیار گروه گردشگری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی ، دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران. 0000-0002-9043-697X یاسمن تمیزی کارشناسی ارشد گردشگری.جغرافیا و برنامه ریزی.اصفهان.اصفهان.ایران. Journal Article 2025 10 10 Extended Abstract Introduction Today, health tourism is one of the growing sectors of the world's tourism industry, which has led organizations and countries active and interested in tourism development to pay attention to this sector of the tourism industry and plan for it. Telemedicine, a term that combines the words "tele" meaning distance and "medicine," refers to the provision of healthcare services and the exchange of medical information remotely using telecommunications technology. The advancement of health technologies plays a decisive role in the development of health tourism. For example, medical technologies that were previously only used in sports medicine are now also offered in the treatment of ordinary patients, the development of health tourism and the promotion of healthy living. Iran, considering its advantages and capabilities in medical tourism, including low cost and unparalleled quality of medical services, is determined to take advantage of the existing opportunities. On the other hand, it faces fundamental challenges in exploiting its capabilities in this field. The main goal of this research is to investigate and identify strategies for developing medical tourism in Tehran using telemedicine. Methodology This research is applied-developmental in terms of purpose and library, survey, descriptive and analytical in nature. The statistical population of the research includes (experts, professors and specialists in the field of health tourism). The sample size was snowballed. A quantitative approach was used using multi-criteria techniques to weight and rank the identified indicators and sub-indicators. And using the determined indicators and strategic planning techniques, the most important strategies affecting the development of remote services in line with the development of Tehran's medical tourism have been evaluated. Results and Discussion Data analysis: First, using a questionnaire and interviews, telemedicine indicators in medical tourism in Greater Tehran were identified and specified by experts and specialists in the field of health tourism, and were placed in the form of eight indicators and 64 sub-indicators. Also, the fuzzy DEMATEL method was used to examine the effectiveness and impact of the indicators on each other. And the AHP and ANP methods were used to prioritize and rank the indicators, which showed that the quality of information and communication indicators have the highest priority. And the indicators of creating digital infrastructure, adopting technology and creating and managing information systems, telemedicine education, advertising and marketing, using digital infrastructure, business management, and teleservices are the next priorities, respectively. Conclusion According to the results of the techniques, suggestions were presented in different time frames, the most important of which are, Strengthening communication infrastructure to build trust among foreign patients and speed up services, establish international scientific collaborations, and promote Tehran's brand as a regional medical hub, Designing skills courses and workshops to familiarize medical staff with telemedicine technologies. گردشگری پزشکی به عنوان یکی از پویاترین و پررشدترین بخش‌های صنعت خدمات در قرن بیست‌ویکم شناخته می‌شود. توسعه این صنعت نه‌تنها متأثر از نوآوری‌های فناوری در حوزه پزشکی، بلکه وابسته به محیط کلان نوآوری در هر کشور است. در این میان، نقش فناوری‌های دیجیتال، به‌ویژه تله‌مدیسین، به عنوان یک عامل تسهیل‌گر و توانمندساز در ارائه خدمات یکپارچه و کارآمد به گردشگران پزشکی غیرقابل انکار است.در این راستا،پژوهش حاضر به برسی نقش پزشکی از راه دور در توسعه گردشگری پزشکی تهران می پردازد.هدف اصلی این پژوهش،برسی نقش خدمات از راه دور در توسعه گردشگری پزشکی تهران است.این پژوهش از نظر هدف،کاربردی-توسعه ای و از نظر ماهیت کمی-کیفی، منبع گرد آوری داده ها کتابخانه ای، از نظر روش گردآوری پیمایشی، است.جامعه آماری پژوهش شامل (خبرگان،اساتید و کارشناسان حوزه گردشگری سلامت) می باشد.حجم نمونه بصورت گلوله برفی استفاده شده است.تجزیه و تحلیل داده ها ابتدا با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه، معیارهای پزشکی از راه دور در گردشگری پزشکی تهران توسط خبرگان و کارشناسان حوزه گردشگری سلامت شناسایی و مشخص شد و در قالب 8 معیار و 64 زیر معیار قرار گرفت. به کمک مدل راهبردی تجزیه و تحلیل عوامل استراتژیک(SFAS) نقاط قوت،ضعف،فرصت ها و تهدیدهای مرتبط با هر عامل مشخص و با نشان دادن برنامه ریزی های کوتاه مدت،میان مدت و بلند مدت برای هر عامل استراتژی های مناسب ارائه شد.در نهایت با توجه به نتایج تکنیک ها،پیشنهاداتی در قالب زمانی مختلف ارائه گردید که از مهم ترین آن ها می توان به تقویت زیرساخت ارتباطی برای ایجاد اعتماد در بیماران خارجی و سرعت‌بخشیدن به خدمات، ایجاد همکاری‌های علمی بین‌المللی و ارتقای برند تهران به‌عنوان قطب پزشکی منطقه ، طراحی دوره‌های مهارتی و کارگاه‌های آموزشی برای آشنایی کادر درمان با فناوری‌های پزشکی از راه دور اشاره کرد.

https://mag.iga.ir/article_734597_cbf2665300d0377413650c495eb4e241.pdf