انجمن جغرافیایی ایران جغرافیا (نشریۀ انجمن جغرافیایی ایران) 2783-3739 24 89 2026 08 23 The Impact of Different Types of Land Ownership (Endowment, State-Owned, and Private) on Environmental Sustainability: A Case Study of Savadkuh County, Mazandaran Province تأثیر انواع مالکیت زمین‌های وقفی، دولتی و خصوصی بر پایداری محیط‌زیست: مطالعه موردی : شهرستان‌ سوادکوه استان مازندران 61 78 740905 10.22034/jiga.2026.2089962.1493 FA ایوب امانی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ، گروه برنامه ریزی شهری و روستایی ، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، وکیل حیدری ساربان استاد گروه برنامه ریزی شهری و روستایی ، دانشکده علوم اجتماعی ، دانشگاه محقق اردبیلی 0000-0002-9762-5378 ارسطو یاری حصار استاد گروه برنامه ریزی شهری و روستایی بهرام ایمانی دانشیار گروه برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی 0009-0008-2668-1170 Journal Article 2026 06 12 Extended Abstract Introduction Land, as one of the most important natural and economic resources, plays a fundamental role in the livelihoods of rural communities and environmental sustainability. The way land is owned, managed, and utilized can have significant consequences for natural resources and environmental conditions. In mountainous areas, land fragmentation, diverse land-ownership systems, weak institutional oversight, and land-use changes are among the factors that can intensify pressure on environmental resources. The Savadkuh County, with its valuable forests, rangelands, rivers, and rich biodiversity, has considerable potential for providing ecosystem services; however, land-use changes, natural-resource exploitation, and weaknesses in management and supervision may adversely affect its environmental sustainability. Therefore, identifying the factors associated with land ownership and management, educational and technical support, the rule of law, and socioeconomic and cultural conditions is essential for strengthening environmental sustainability in the region. Accordingly, the present study aims to identify and explain the factors affecting environmental sustainability in the rural areas of Savadkuh County. To this end, the relationships between land ownership and management-related variables and the environmental sustainability index were examined using Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM).. Methodology This research is applied in terms of objective, survey in terms of method and uses nominal –ordinal qualitative data. Data were collected from villagers using a likret scale questionnaire. The statistical population comprised landowners and land users in savadkouh county. Stratified random sampling was employed. 34 villages were selected , with a total population of 8131 people. The sample size was determined using Cochrans sample size formula. Resulting in a sample size 383 individuals. Content validity for all variables was assessed using the Combined Relevancy method, with all validity scores exceeding 0/7, thus confirming the questionnaires validity. Reliability was measured using Cronbachs alpha, which yielded a score of 0/87, indicating a very high level of reliability. Data were collected through questionnaire and analyzed using SmartPL software. Results and Discussion The constructs examined included: ownership sized and type, land management quality, educational and technical support, rule of law and supervision, and supervision, and economic cultural context, all serving as predictors for the environmental sustainability index, path analysis results revealed that all predictor variables exerted a significant positive influence on the environmental sustainability index. Notably, rule of law and supervision emerged as the strongest direct predictor with a standard path coefficient (β=0/41). This was followed by land management quality (β=0/35), ownership size and type (β=0/28), educational and technical support, (β=0/26), and economic-cultural context (β=0/24). Conclusion The coefficient of determination (R²) for the model was 0/69, demonstrating the models high explanatory power (69%) in accounting for the variance in the environmental sustainability index. These finding emphasize the necessity of a multifaceted approach, encompassing institutional strengthening, improved management practices, investment in education, and consideration of contextual factors to achieve environmental sustainability. The research further contextualizes its findings by comparing them with relevant theories and previous studies, highlighting the need for coordinated policies across different levels and suggesting limitations and future research directions. در اکثر جوامع، حق مالکیت و استفاده از زمین به عنوان یک حق اساسی و یک شرط اساسی برای بهره وری اقتصادی ثروت افراد، جوامع و دولت ها تلقی می شود. در برابر مشکلات مالکیت زمین، نیاز به یک واکنش جهانی هماهنگ و منطقی از جمله تغییر در استفاده از منابع و الگوهای مصرف انرژی، اتخاذ تدابیر حقوقی و سیاستی مناسب بین‌المللی و ملی، و اصلاح حقوق و مسئولیت‌های فردی دارند. این پژوهش به بررسی عوامل مؤثر بر پایداری محیط‌زیست با استفاده ازPLS-SEM پرداخت. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش تحقیق پیمایشی و از نظر ماهیت داده‌ها، صفت اسمی - ترتیبی است. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه روستاییان در مقیاس لیکرت گردآوری شد. جامعه آماری شامل مالکان و بهره‌برداران اراضی شهرستان‌ سوادکوه بود. نمونه‌گیری به روش تصادفی طبقه‌ای انجام شد. تعداد 34 روستا انتخاب شد و جمعیت این 34 روستا برابر با 8113 نفر شد. برای تعیین حجم نمونه از فرمول شارل کوکران استفاده شد و حجم نمونه برابر با 383 نفر شد. با استفاده از روش روایی ترکیبی (CR) میزان روایی تمامی متغیرها بالاتر از 7/0 شد و روایی پرسشنامه تأیید شد. و پایایی آن با آلفای کرونباخ (87/0) سنجیده شدکه میزان پایایی را در حد بسیار بالایی تأیید کرد. یافته ها نشان داد که حاکمیت قانون و نظارت (=0/41β) کیفیت مدیریت زمین (=0/35β)، اندازه و نوع مالکیت (=0/28β)، حمایت آموزشی و فرهنگی (=0/26β) و بستر اقتصادی – فرهنگی (=0/24β) همگی تأثیرات مثبت و معناداری بر پایداری محیط زیست دارند. نتایج نشان داد که مدل توانست 69% از واریانس شاخص پایداری محیط زیست دارند. مدل توانست 69% از واریانس شاخص پایداری محیط زیست را تبیین کند. یافته ها بر اهمیت رویکرد جامع در سیاست گذاری های زیست محیطی تأکید دارند.

https://mag.iga.ir/article_740905_1451d22a87ae73e4dbea0fe13b8dfcb5.pdf