بررسی تقاضای گردشگری تندرستی در حوزه شهری – روستایی شهرستان سرعین

نویسندگان

1 گروه موزه و گردشگری، دانشگاه هنر، اصفهان، ایران

2 گروه جهانگردی، دانشگاه هنر، اصفهان، ایران

چکیده

 گردشگری تندرستی در سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته‌است، علت این امر را می‌توان در شیوع بیماری‌های مختلف در نتیجه افزایش فشار کاری و زندگی، استرس و بطور کلی سبک زندگی ناسالم مشاهده نمود، همین امر باعث توجه بیش از پیش به امر سلامتی شده و مردم تمایل بیشتری به پیشگیری از بیماری‌ها، حفظ و بهبود تندرستی‌شان از راه‎‌های مختلف از جمله سفر با هدف تندرستی دارند، لذا می‎توان گفت امروزه گردشگری تندرستی به یک گرایش سفر تبدیل شده ‌است، در این میان در شهرسرعین و روستاهای پیرامون آن در استان اردبیل دارای پتانسیل‎های بسیار غنی در زمینه گردشگری تندرستی می‌باشد. این پژوهش سه هدف اصلی را دنبال می‌کند : 1) شناسایی پتانسیل‌های گردشگری تندرستی در این حوزه جغرافیایی ؛ 2) بررسی میزان تمایل گردشگران داخلی به فعالیت‌ها و جاذبه‌های گردشگری تندرستی در شهر سرعین و روستاهای پیرامون و 3) اولویت بندی فعالیت‌های گردشگری تندرستی از دیدگاه گردشگران داخلی. روش: این پژوهش در زمره پژوهش های کیفی-کمی می‌باشد و جامعه آماری این پژوهش را در مرحله اول نخبگان و کارشناسان این حوزه تشکیل داده اند، جمع آوری نمونه به روش گلوله برفی و توسط فرم مصاحبه انجام گرفت و در نهایت داده‌ها به روش کیفی‌ (کد گذاری باز و محوری) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. در مرحله دوم به منظور بررسی میزان تمایل گردشگران داخلی به فعالیت‌ها و جاذبه‌های گردشگری تندرستی پرسشنامه ای شامل سوالات بسته‌(طیف لیکرت) طراحی گردید و پس از پر شدن توسط گردشگران با آزمون های تی تک نمونه ای و فریدمن داده‌ها مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان می‌دهدکه در شهر سرعین و روستاهای پیرامون آن دارای پتانسیل بالایی برای رونق گردشگری تندرستی است و گردشگران به فعالیت‌های گردشگری تندرستی تمایل بالایی دارند و به ترتیب فعالیت هایی چون مشاهده مناظر طبیعی، طبیعت گردی، هوای پاک؛ چشمه‌های آب معدنی؛ چشمه آبگرم و هیدروتراپی و پیاده روی در طبیعت، کوهپیمایی و دشت پیمایی به ویژه در حوزه های روستایی برای آنها از اولویت بالاتری برخوردار است. توسعه گردشگری تندرستی در حوزه جغرافیایی سرعین موجب تعامل بیشتر بین مراکز روستایی و شهری و از طریق گسترش جریان های روستایی- شهری (از جمله جریان افراد، کالا، سرمایه، اطلاعات و فناوری)، به روابط دوسویه و نهایتاً، به پیوندهای روستایی- شهری منتهی گردد. این روند، در گذر زمان، به نوبة خود، به پویایی فضاهای روستایی و شهری و ایجاد فرصت های بیشتر برای فعالیت های کسب و کار در صنعت گردشگری و بهبود شرایط اجتماعی- اقتصادی می انجامد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Survey of health tourism demand in urban-rural areas of Sarein city

نویسندگان [English]

  • Neda Torabi Farsani 1
  • Sarah Abdol Moazzam 2
  • Mohammad Ali Rajaei 1
  • Zahed Shafiei 1
1 Neda Torabi Farsani Sarah Abdul Moazzam Mohammad Ali Raja'izi زاهد شفیعی Health, Health Tourism, Therapy, Surrounding Villages, Sarein Department of Museum and Tourism, University of Arts, Isfahan, Iran
2 Neda Torabi Farsani Sarah Abdul Moazzam Mohammad Ali Raja'izi زاهد شفیعی Health, Health Tourism, Therapy, Surrounding Villages, Sarein Department of Museum and Tourism, University of Arts, Isfahan, Iran Department
چکیده [English]

 In recent years, Wellness tourism has grown considerably and this is due to spread of various diseases as a result of job stress, life stress, and unhealthy lifestyle. Hence, people try to pay more attention to health and tend to be more likely to prevent diseases and strive to improve their health through various ways, such as travel with the aim of health. Therefore, it can be said that today health tourism has become a trend of travel. In this regard, the city of Sareyn And the surrounding villages in Ardebil Province has a high potential for promoting Wellness tourism. This research has three major purposes:(1) to identifying the potential of Wellness tourism in Sareyn;(2) to investigate the domestic tourists tendency towards Wellness tourism activities in Sareyn; and(3) to prioritize the Wellness tourism activities from the domestic tourists’ perspective 2.METHODOLOGY The research methodology is qualitative – quantitative and in the first step the statistical population are experts. The data was gathered through an interview form with snowball sampling method and lastly the data was analyzed using coding(open and axial coding) methods. In the second step in order to investigate the domestic tourists tendency towards wellness tourism activities a questionnaire(on a 5-point Likert Scale) was designed and the tourists filled in the forms. The data was evaluated through one sample t- test and Friedman tests. 3.CONCLUSION The results of this research illustrated that the Sareyn has a high potential for promoting wellness tourism and tourists have a high tendency towards wellness tourism activities, and activities such as nature sightseeing, nature tourism, clean air; mineral water springs, spa springs and hydrotherapy and hiking in nature, climbing and hiking in plain are their priorities for wellness tourism. The development of health tourism in the rapid geographical area leads to more interaction between rural and urban centers and through the expansion of rural-urban flows (including the flow of people, goods, capital, information and technology), to bilateral relations and finally, to rural-urban links. To lead. This trend, over time, in turn, leads to the dynamism of rural and urban spaces and creates more opportunities for business activities in the tourism industry and improves socio-economic conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • health
  • health tourism
  • Therapy
  • Surrounding villages
  • Sarein
  1. اذانی، مهری، و ستایشی، حسن، و زارع پیشه، نرگس(1390). چشمه‌های آبگرم- توانمندی شهر سرعین در عرصه توریسم درمانی، اولین همایش بین المللی مدیریت گردشگری و توسعه پایدار، مرودشت، 7تا8مهر1390.
  2. استعلاجی، علیرضا؛ الهقلی نژاد، مهناز(1390) برنامه ریزی توسعه پایدار با تاکید برگردشگری مطالعه موردی سرعین و روستاهای اطراف؛ نشریه علمی پژوهشی جغرافیا؛ دوره 9 , شماره 30; صص 144-129.
  3. استعلاجی، علیرضا؛ نورانی، رقیه (1394) قابلیت‌های گردشگری ایران با تاکید بر اکوتوریسم و جغرافیای سلامت؛ نشریه علمی پژوهشی جغرافیا(برنامه ریزی منطقه ای)؛ دوره 21، شماره 1، زمستان 1394، صص 109-120.
  4. استعلاجی علیرضا(1395) قابلیت‌های گیا‌هان دارویی ایران با تأکید بر جغرافیای پزشکی؛ نشریه علمی پژوهشی جغرافیا(برنامه ریزی منطقه ای)؛ دوره 23، شماره 1، صص 113-124
  5. اسمیت، م. مک لئود، ن.‌هارت روبرتسون، م.‌(2010).مفاهیم کلیدی در مطالعات گردشگری. ترجمه: جعفرباپیری‌(1391).تهران:انتشارات مهکامه.
  6. باشگاه خبرنگاران جوان(31 مرداد1395). چشمه‌های ابگرم سرعین سالانه میزبان 7 میلیون گردشگری داخلی و خارجی. بازیابی شده در 8/6/1396 ازhttp://www.yjc.ir/fa/news/5745752
  7. بخردیان، علی، بخردیان، داریوش(1395). فواید و خواص گیاهان دارویی در بیان معصومین، دومین همایش ملی گیاهان دارویی و داروهای گیاهی، تهران، 13 خرداد1395.
  8. تازیکه لمسکی، ایمان، غیبی، شمین(1396). بررسی شاخص‌های طب مکمل و عناصر تاثیرگذار طراحی در مراکز درمانی با رویکرد طبیعت درمانی، چهارمین کنفرانس بین المللی علوم جغرافیایی، شیراز،21 اردیبهشت1396.
  9. توکلی کجانی ، حسین و استعلاجی ، علیرضا و رنجبر ، محسن (1398)، ارزیابی تغییرات پیوندهای شهر و روستا در نظام توسعه پایدار ناحیه‌ای )مطالعه موردی شهرستان ری و حوزه نفوذ( نشریه علمی پژوهشی جغرافیا ، شماره 63 دوره 17.
  10. تیموری، سمیه.(1395). بررسی عوامل موثر بر توسعه محصولات گردشگری تندرستی در ایران. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه سمنان، ایران.
  11. حاجی نژاد علی و دادفر ، شیما و طولابی نژاد ، مهرشاد (1399) . سنجش سطح توسعه روستاهای ایران با استفاده از شاخص های طبیعی کیفیت زندگی (PQLI) (، نشریه علمی پژوهشی جغرافیا دوره 23، شماره 18 تابستان 1399 .
  12. حاجی میرزاده، سیدحامد، میرحسینی، سید مجتبی، خیرالسادات، اکرم السادات(1395). تاثیر طبیعت بر درمان سالمندان و استفاده از نیروهای طبیعت در دهکده‌های سلامت جهت درمان سالمندان، سومین کنفرانس بین المللی دستاوردهای نوین پژوهشی در مهندسی عمران، معماری و مدیریت شهری، تهران، 26 شهریور 1395.
  13. رشیدی، معصومه، رامشت، محمدحسین، سیف، عبدالله، خوشحال دستجردی، جواد(1391). گردشگری سلامت در ایران(با تاکید بر رتبه بندی خواص درمانی چشمه‌های منتخب استان اردبیل)، مجله سلامت و بهداشت اردبیل(ش1)،49-57.
  14. رکنی جو، محمد(1392). بررسی و مطالعه موانع پیاده سازی موفق مدیریت دانش در دانشگاه‌های منتخب و ارائه راهکارها، پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت تحول. پردیس قم.
  15. سعیدی ، عباس و فتحی ، بهرام (1399). اثربخشی کارآفرینی روستایی در گسترش پیوندهای روستایی- شهری مطالعه موردی: روستاهای ناحیة دالاهو (استان کرمانشاه) .نشریه علمی پژوهشی جغرافیا ، انجمن جغرافیای ایران ، شماره 66 ، دوره 18 ، پاییز 1399.
  16. صفرنژاد ، اصغر و سعیدی ، عباس (1399) . فرایند دگرگونی بافت روستایی در روند تحول نظام کاربری اراضی، با ارجاع به روستاهای ناحیة اردبیل (1355-1395) . نشریه علمی پژوهشی جغرافیا ، انجمن جغرافیای ایران ، شماره 62 ، دوره 17 ، پاییز 1398.
  17. صادقی،سید کمال، و جهانگیری خلیل(1391). برآورد تمایل به پرداخت گردشگران سلامت آب‌های گرم سرعین. فصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات مدیریت گردشگری،7‌(18)، 111-130.
  18. صالحی، گلچین، فیضی، سعیده(1393). ایجاد مرکز هالوتراپی(نمک درمانی) در حاشیه دریاچه ارومیه با رویکرد توریسم درمانی پایدار، مجموعه مقالات اولین کنگره بین المللی افق‎های جدید در معماری و شهرسازی، تهران، 17و18 دی 1393.
  19. طادی، فاطمه، نادری بندی، مجید، و طادی بندی، مرضیه (1394). خواص جلبک‌های دریایی با تاکید بر خواص دارویی و غذایی، اولین همایش ملی گیاهان دارویی و داروهای گیاهی، تهران، 7خرداد1394.
  20. طیاری، شیماسادات؛ امینی محمدتقی؛ زردویی، آریا(1397) تعیین و بررسی عوامل موثر بر گردشگری سلامت ایران با استفاده از ماتریس اهمیت – عملکرد؛ میراث و گردشگری؛ دوره 2 , شماره 5؛ صص 85-73.
  21. عاصمی‌زاده، علی، و نعیمی، کمال(1389). اردبیل سرزمین چشمه‌های بهشتی. اردبیل:انتشارات شیخ صفی الدین.
  22. عباسی، علیرضا، و جنگجوی وطن، الهه.(1393). شناخت پتانسیل‌های گردشگری چشمه‌های آبگرم سرعین اردبیل. سومین همایش ملی توسعه پایدار روستایی، همدان،22-23 مرداد1393.
  23. مومنی، منصور، و فعال قیومی، علی(1391). تحلیل‌های آماری با استفاده از تهران: مولف، چاپ هفتم.
  24. وظیفه، بهمن، نریمانزاده، علیرضا(1390). بررسی اثرات گردشگری در توسعه پایدار شهر سرعین، اولین کنفرانس ملی معماری و فضاهای شهری پایدار،مشهد، 1 آذر 1392.
  25. مزیدی ، هاجر و منشی زاده ، رحمت اله و عزیزپور ، فرهاد و رحمانی ، بیژن(1399). سازمان فضایی مقصدهای گردشگری درنواحی روستایی، نشریه علمی پژوهشی جغرافیا ، انجمن جغرافیای ایران ، شماره 64 ، دوره 18 ، بهار 1399.
  26. محمودی ،سیده کیناز و سعیدی ، عباس و افراخته ،حسن و فرهاد ، عزیزپور(1398) امکانات و محدودیت های کارآمدی منظومه‌های روستایی- شهری به عنوان مناطق کارکردی مورد: منظومة ضیاء‌آباد قزوین ، نشریه علمی پژوهشی جغرافیا ، انجمن جغرافیای ایران ، شماره 62 ، دوره 17 ، پاییز .
  27. هاشمین، سید ابوالفضل، بمانیان، محمدرضا(1396). بررسی و تحلیل رویکردهای رابطه انسان و طبیعت با تاکید بر مناظر درمانی، نخستین کنفرانس ملی به سوی شهرسازی ومعماری دانش بنیان، تهران، 3 اردیبهشت 1396.
  28. یعقوب زاده، رحیم‌(۱۳۹۲) گونه شناسی گردشگری، تهران، انتشارات جامعه شناسان، چاپ اول
  1. Chen, J. S., Prebensen, N., & Huan, T. C.(2008). Determining the motivation of wellness travelers. Anatolia, 19(1), 103-115.
  2. Global wellness institute,(2017,Juanory) Global wellness economy monitor. Retrieved(april,2017) from www.globalwellnessinstitute.org
  3. Goodarzi, M., Haghtalab, N., & Shamshiry, E.(2016). Wellness tourism in Sareyn, Iran: resources, planning and development. Current Issues in Tourism, 19(11), 1071-1076.‏
  4. Lim, Y. J., Kim, H. K., & Lee, T. J.(2016). Visitor motivational factors and level of satisfaction in wellness tourism: Comparison between first-time visitors and repeat visitors. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 21(2), 137-156.‏
  5. Lloyd-Wright, S.(2009). Health/spa tourism and social and economic regeneration in Mid Wales(Doctoral dissertation, Cardiff Metropolitan University of UK).
  6. Medina‐Muñoz, D. R., & Medina‐Muñoz, R. D.(2014). The attractiveness of wellness destinations: an importance–performance–satisfaction approach. International Journal of Tourism Research, 16(6), 521-533.‏
  7. Mueller, H., & Kaufmann, E. L.(2001). Wellness tourism: Market analysis of a special health tourism segment and implications for the hotel industry. Journal of Vacation Marketing, 7(1), 5-17.
  8. Steiner, C. J., & Reisinger, Y.(2006). Ringing the fourfold: A philosophical framework for thinking about wellness tourism. Tourism Recreation Research, 31(1), 5-14.‏
  9. Lehto, X. Y., Brown, S., Chen, Y., & Morrison, A. M.(2006). Yoga tourism as a niche within the wellness tourism market. Tourism Recreation Research, 31(1), 25-35.‏
  10. Heung, V., & Kucukusta, D.(2013). Wellness tourism in China: Resources, development and marketing. International journal of tourism research, 15(4), 346-359.‏
  11. Nadim, Z., & Gandomkar, A.(2016). Planning for Wellness Tourism Center in Isfahan Province, Iran. Open Journal of Ecology, 6(10), 645.‏
  12. Sheldon, P. J., & Bushell, R.(2009). Introduction to wellness and tourism. Wellness and tourism: Mind, body, spirit, place, 3-18.‏
  13. Savaşan, Ahmet; Yalvaç,Mesut; Tuncel, Ediz(2018) Statistical reasoning for developing an attitude scale for health tourism stakeholders in North Cyprus context; Procedia Computer Science, Volume 120, PP: 196-203
  14. Global Spa Summit.(May,2011).Wellness Tourism and Medical Tourism: Do Spas Fit?, Retrieved(2016, September) from www.globalspasummit.org.
  15. Global Wellness Inistitute(October,2013). The global wellness tourism economy prepared by SRI International. Retrieved(December, 2016), from www.gsws.org
  16. Global Wellness Institute .( 2014, september). Global Spa and Wellness Economy Monitor. Retrieved(2017,September) from www.gsws.org.