مکان گزینی مراکز مدیریت بحران روستایی (مطالعۀ موردی: شهرستان اردبیل)

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری و روستای، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل.

2 پژوهشگر مدیریت بحران و پدفند غیر عامل

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ،دانشگاه دانشگاه محقق اردبیلی ، اردبیل .

چکیده

مخاطرات محیطی و انسانی یکی از اصلی‌ترین موانع تحقق توسعه پایدار بخصوص در سکونتگاه های انسانی (به ویژه روستاها) می‌باشد. در چند دهه اخیر با رویکرد مدیریت بحران استفاده از همه دستاوردهای مدیریتی، سازمان دهی و برنامه ریزی قبل از وقوع بحران با هدف مقابله با مخاطرات طبیعی و انسانی، امری عقلانی و الزامی می‌باشد. در مواجه شدن با بحران های احتمالی، یکی از ارکان اصلی مقابله و پیشگیری مناسب از اثرات منفی این نوع مخاطرات در نظر گرفتن مراکز مدیریت بحران است که همه اقدامات پیشگیری، آمادگی و مقابله، از جمله امداد رسانی، اسکان موقت حادثه دیدگان، در آن مهیا شود تا پیامدها را درباره‌ی بحران احتمالی به حداقل ممکن است. از این رو شهرستان اردبیل به علت واقع شدن در یک محدوده خطرپذیر طبیعی و دارا بودن تاسیسات صنعتی بزرگ قابلیت بالای شکل‌گیری مخاطرات طبیعی و انسانی را دارا می‌باشد. بنابراین در پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی – تحلیلی و با استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در نرم‌افزار ARC GIS به پهنه‌بندی محدوده شهرستان اردبیل در راستای جانمایی مراکز مدیریت بحران روستایی اقدام شد. در ادامه پژوهش با استفاده از مدل TOPSIS (8 معیار) به اولویت‌بندی اجرائی مراکز مدیریت بحران روستایی در محدوده منطقه مورد مطالعه اقدام شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که 13.3 درصد از اراضی شهرستان اردبیل بالاترین قابلیت برای استقرار مراکز مدیریت بحران را از خود نشان می‌دهد. با توجه به پهنه های بهینه مشخص شده، 7 موقعیت برای استقرار مراکز مدیریت بحران در محدوده مورد مطالعه مشخص شد و با استفاده از مدل TOPSIS به اولویت‌بندی این مراکز اقدام شد و نتایج نشان داد که پایگاه شماره 2 بالاترین قابلیت و پایگاه شماره 1 کمترین قابلیت برای استقرار مرکز مدیریت بحران را از خود نشان داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Locating the Rural Crisis Management Center (Case Study: Villages in Ardebil City)

نویسندگان [English]

  • Bahram Imani 1
  • Hassan Hosseini Amini 2
  • Reza Talebi 3
1 Assistant professor of Department of Geography and Urban and Rural Planning, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
2 Crisis Management Researcher and Non-operating Pad
3 MA student in Geography and Rural Planning, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
چکیده [English]

Environmental and human hazards are one of the main obstacles to achieving sustainable development, especially in human settlements (especially villages). In recent decades, with the crisis management approach, using all the achievements of management, organizing and planning before the crisis in order to deal with natural and human hazards, it is rational and necessary. In the face of potential crises, one of the main pillars of appropriate response and prevention of the negative effects of this type of risk is to consider crisis management centers in which all prevention, preparedness and response measures, including relief, temporary accommodation of victims, in which Be prepared to minimize the consequences of a potential crisis. Therefore, Ardabil city, due to its location in a naturally endangered area and having large industrial facilities, has a high ability to form natural and human hazards. Therefore, in the present study, with a descriptive-analytical approach and using the Analytic Hierarchy Process (AHP) model in ARC GIS software, the area of ​​Ardabil city was zoned in order to locate rural crisis management centers. In the continuation of the research, using TOPSIS model (8 criteria), the executive prioritization of rural crisis management centers in the study area was attempted. The results show that 13.3% of the lands of Ardabil city show the highest capacity for establishing crisis management centers. According to the identified optimal zones, 7 positions for the establishment of crisis management centers in the study area were identified and using the TOPSIS model, these centers were prioritized and the results showed that base number 2 has the highest capability and base number 1 Showed the least ability to establish a crisis management center.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Location
  • crisis management
  • Ardabil City
  • model AHP