تحلیل عوامل کلیدی و پیشران های مؤثر بر ارتقای جایگاه شهر قائن در توسعه منطقه ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

چکیده

تغییرات سریع نیمه دوم قرن بیستم و ناکارآمدی روش‌های متداول برنامه‌ریزی منجر به ظهور و گسترش آینده‌نگری شد که به‌نوبه خود در رویکرد و روش‌های مورداستفاده برای شناسایی و حل مسئله استفاده شد آینده‌نگاری منطقه‌ای، نوعی از آینده‌نگاری است که با تمرکز بر محدوده سرزمینی خاص، در یک قلمرو جغرافیایی زیر ملی با هدف اتخاذ تصمیمات معین جهت تحقق آینده مطلوب عملیاتی می‌گردد. بر این اساس پیاده‌سازی این رویکرد در چارچوب مفهوم توسعه منطقه‌ای می‌تواند کمک قابل‌توجهی در بروز رسانی ادبیات توسعه در کشور داشته باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی عوامل مؤثر بر توسعه منطقه‌ای قائن بوده است. پژوهش حاضر بر اساس روش تحقیق اکتشافی- کاربردی است. داده های مورد نیاز با بهره گیری از اسناد رسمی فرادست شهر قائنات و مصاحبه با متخصصان بدست آمده است. همچنین با استفاده از روش میک مک عوامل کلیدی و پیشران های مؤثر بر ارتقای جایگاه شهر قائن در توسعه منطقه ای تحلیل شده است. نتایج پژوهش نشان داد عوامل مؤثر بر توسعه منطقه‌ای به ترتیب شامل عواملی رشد نسبی،GDP، رونق بخشی، سرمایه‌گذاری و سیاست‌ها می‌باشد و بیانگر نقش مؤثر بر توسعه منطقه ای قائن می باشد که به صورت مستقیم و غیرمستقیم تأثیرگذار بوده اند. لذا با در نظر گرفتن این عوامل کلیدی می توان به توسعه منطقه ای در شهر قائن دست یافت. نتایج پژوهش نشان داد عوامل مؤثر بر توسعه منطقه‌ای به ترتیب شامل عواملی رشد نسبی،GDP، رونق بخشی، سرمایه‌گذاری و سیاست‌ها می‌باشد و بیانگر نقش مؤثر بر توسعه منطقه ای قائن می باشد که به صورت مستقیم و غیرمستقیم تأثیرگذار بوده اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of Key Factors and Drivers Affecting the Position of Ghaen City in Regional Development

نویسندگان [English]

  • Marzieh Amini 1
  • Mohamad Ajza Shokouhi 2
  • Baratali Khakpoor 2
  • Mohammad Rahim Rahnama 3
1 PhD Student in Geography and Urban Planning, Ferdowsi University, Mashhad, Iran.
2 Associate Professor of Geography and Urban Planning, Ferdowsi University, Mashhad, Iran.
3 Professor of Geography and Urban Planning, Ferdowsi University, Mashhad, Iran.
چکیده [English]

Extended Abstract
Introduction
The rapid changes of the second half of the twentieth century and the inefficiency of conventional planning methods led to the emergence and expansion of futurism, which in turn was used in the approach and methods used to identify and solve the problem. Regional foresight operates in a sub-national geographical area to make certain decisions to achieve the desired future, focusing on a specific territorial area. Accordingly, implementing this approach in the framework of the concept of regional development can significantly help update the country's development literature. The purpose of this study was to investigate the factors affecting regional development in Ghaen.
 
Methodology
The present research is based on an exploratory-applied research method. The research process is such that the present research has collected the required data and information libraries in two ways. Articles, theses, dissertations, books, plans, and reports related to the topic have been collected and studied to review and identify the basics, concepts, and variables related to the topic. Also, using MICMAC method, key factors and drivers affecting the promotion of Ghaen city in regional development have been analyzed.
 
Results and Discussion
Based on the Delphi method, 37 variables were identified as factors affecting the regional development of Ghaen city and then analyzed using the interaction or structural effects analysis method by MICMAC software to extract the main factors affecting the future state of the environment. Based on the number of variables, the dimensions of the matrix are 37 x 37. By placing these factors in a matrix, the effect of each of these factors on each other was determined by weighting the factors (from zero to 3). All the factors involved in regional development are considered a system with intertwined elements and as a structure, and the relationships of these factors are measured to extract the most influential factors. The number of repetitions of the interaction of variables is considered twice, and the degree of matrix filling is 97.15% and shows the dispersion of variables affecting the future of Ghaen city. Out of 1330 relations that can be evaluated in this matrix, 39 were zero, 502 were number one, 744 were number two, and 84 were number three. Also, the matrix based on statistical indicators with two times of data rotation has 97% usefulness and optimization, indicating the questionnaire's high validity and answers. In the following, for a general analysis of the system environment and finally identifying the key effective factors.
After identifying the variables, the first step is to form a matrix of pairwise comparisons extracted from Delphi meetings of managers (30 people in total) in which the impact of each variable on other variables is measured. Because the method of distribution and distribution of variables affecting the regional development of Ghaen city in the dispersion plane indicates the system's instability, three categories of variables (two-dimensional variables, regulatory variables, and independent variables) can be identified.
Bidirectional variables: Bidirectional variables have a high impact and high affectivity, and any action on these variables will cause a reaction and change on other variables. The location of these variables in the impact plan is in the northeast. Bidirectional variables have a very high capacity to become key variables of the system. The following variables are known as two-dimensional variables according to their position in the impact-impact plan: employment structure, production technology, investment security, social participation, method and capacity of agricultural production, skilled manpower, the concentration of activities, Social development relations of the region, production of science, development of universities, GDP, relative economic growth, the pattern of interaction and cooperation with Afghanistan, the geopolitical position of the province, improvement of information technology infrastructure, coordination of organizations, ‌ production, and industrial prosperity, international Yazdan Bazaar, increasing investment in the province and the government's macro policies.
Regulatory variables: Regulatory variables are located around the center of gravity of the chart or plan of influence - influence. These variables can be upgraded to effective variables or two-way variables. The following variables are known according to their location in the impact plan - the effectiveness of regulatory variables: improving the health network, social injustice in the distribution of municipal services, polluting industries, water resources, the transnational role of the province, improving the main road network, reducing ownership Government, the extent of devolution to the provincial and local levels, energy resources, the development of social networks, the construction of the provincial rail network and drought and natural hazards.
Independent variables: Independent variables are located in the southwestern part of the impact-effectiveness plan. The following variables are called independent variables according to their location in the impact-impact plan: ethnicity, biodiversity, urban green space, entry and exit points of the city, hoarding, and stock exchange.
 
Conclusion
The results showed that the factors affecting regional development include relative growth, GDP, prosperity, investment, and policies, respectively, and indicate the influence of Ghaen regional development that has directly and indirectly affected. Therefore, by considering these key factors, regional development can be achieved in the city of Ghaen.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Regional Development
  • future study
  • Cross Impact Analysis
  • MICMAC
  • Ghaen
  1. پورمحمدی، محمدرضا؛ بابائی اقدم، فریدون و نعیمی، کیومرث (1399) بازآفرینی پایدار سکونتگاه‌های فرودست شهری با رهیافت نوین آینده‌نگاری مطالعه موردی: سکونتگاه‌های فرودست شهری سنندج، نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی، دوره 24، شماره 73، صص. 67-93.
  2. جوانشیری، مهدی، نامدارزاده، مسلم و نبیونی، سیروس (1400) شناسایی و تحلیل پیشران‌های کلیدی مؤثر بر تحقق‌پذیری طرح‌های آمایش سرزمین (مطالعه‌ی موردی: استان خراسان رضوی). مطالعات جغرافیایی مناطق خشک. دوره ۱۱، شماره 43، صص. ۸۷-۶۲.
  3. حسینی، علی؛ زارعی، بهادر؛ احمدی، سیدعباس و رستمی، رسول (1400) تبیین توسعۀ منطقه‌ای با تأکید بر اشتغال در حوزۀ اقتصاد دریا. مورد مطالعه: استان بوشهر، مجله آمایش جغرافیایی فضا، دوره 11، شماره 39، صص. 129-152.
  4. رسولی، محمد؛ احدنژاد، محسن و حیدری، محمدتقی (1400) تحلیل اهمیت- عملکرد عوامل کلیدی موفقیت در بازآفرینی بافت‌های ناکارآمد شهری با تأکید بر ذینفعان (مطالعه موردی: شهر زنجان)، فصلنامه برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه ای، دوره 6، شماره 16، صص. 149-178.
  5. زالی، نادر (1388) آینده­نگاری توسعة منطقه­ای با رویکرد برنامه­ریزی سناریو مبنا (نمونة موردی: استان آذربایجان شرقی، رسالة دکتری، رشتة جغرافیا و برنامه­ریزی شهری، استاد راهنما: محمدرضا پورمحمدی، دانشگاه تبریز
  6. شاهیوندی، احمد؛ قاسمی، مسعود و راست‌قلم, نیلوفر (1399) آینده‌نگاری تاب‌آوری مسکن در منطقه 8 اصفهان با استفاده از روش تلفیقی سناریوپردازی و تحلیل اثرات متقاطع. مطالعات ساختار و کارکرد شهری، دوره 7، شماره 22، صص. 131-153.
  7. شریف‌زادگان، محمدحسین (1382) چالش‌های برنامه‌ریزی و علل کاهش اثربخشی طرح‌های توسعه در ایران، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، دوره 11، شماره 43 و 44، صص. 20- 1.
  8. علی احمدی، علیرضا و قاضی نوری، سید سروش (۱۳۸۲) آینده نگاری تکنولوژی و کاربرد آن در سیاست گذاری و مدیریت تکنولوژی، نشریه مدیریت فردا، دوره ۱، شماره 2، صص. 12-5.
  9. موسوی، میرنجف؛ مدیری، مهدی و کهکی، فاطمه سادات (۱۳۹۵) تبیین عوامل و شاخص های تاثیرگذار اسلامی ایرانی در توسعه متوازن استان خراسان رضوی با استفاده از نرم افزار MICMAC، نشریه مدیریت شهری، دوره ۱۵، شماره ۴۵، صص.۷-۳۰.
  10. Abbott, J. (2005) Understanding and managing the the unknown: the nature of uncertainty in planning. Journal of planning Education and Research, Vol.24, No.3, pp. 237- 254.
  11. Aliahmadi, A. & Ghazinouri, S. (2003) Technology foresight and its application in policy making and technology management, Journal of Management Tomorrow, Vol. 1, No. 2, pp. 5-12. [Persian].
  12. Godet, M. (2003) The art of scenarios and strategic planning: tools and pitfalls. Technological forecasting and social change. Vol.65, No.1, pp. 3-22.
  13. Gorane, S.J. and Kant, R. (2012). Modelling the SCM enablers: an integrated ISM-fuzzy MICMAC approach, Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, Vol. 25, No. 2, pp. 263-286.
  14. Hosseini, A., Zarei, B., Ahmadi, A. & Rostami, R. (2021) Futures study of regional development with emphasis on employment in the marine economy, A case study of Bushehr province, Geographical Planning of Space, Vol. 11, No. 39, pp. 129-152. [Persian].
  15. Javanshiri M., Namdarzadeh, M. & Nabiuni S. (2021) Identification and analysis of key drivers affecting the feasibility of Land use planning (Case study: Khorasan Razavi province). Arid Regions Geographic Studies, Vol. 11, No. 43, pp. 62-87. [Persian].
  16. Landeta, J (2006). Current validity of the Delphi method in social sciences. Technological Forecasting and Social Change, Vol.73, No.5, pp. 467-482.
  17. Mousavi, M.J., Modiri, M. & Kahaki, F. (2017) Determining Iranian Islamic influential factors and indicators in the balanced development of Khorasan Razavi province using mic mac software, Urban Management, Vol.15, No.45, pp.7-30. [Persian].
  18. Rasoli, M., Ahdinejad, M. & Heydari, M. (2021) Significance Analysis -the performance of key success factors in regenerating worn-out urban(Case study: Zanjan city), Quarterly Journals of Urban and Regional Development Planning, 6(16), pp. 149-178. [Persian].
  19. Sharifzadeganm M.H. (2003) Causes of reduced cost-effectiveness of development projects in Iran: a planning challenge (the case of karkheh dam), Journal of Agricultural Economics and Development, Vol. 11, No. 43-44, pp, 1-20.
  20. Shahivandi, A., Ghasemi, M. & Rastghalam, N. (2020) Future studies of housing resilience in 8th zone of isfahan using a combination of scenario analysis and cross-effects analysis, Urban Structure and Function Studies, Vol. 7, No. 22, pp. 131-153. [Persian].
  21. Zali, N. (2009) Regional development foresight with scenario-based planning approach (case study: east Azerbaijan province). PhD Thesis, Supervisor: Mohammad Reza Pour Mohammadi, Department of Geography and Urban Planning, University of Tabriz. [Persian].