تحلیل همدیدی – ماهواره ای وقوع برف‌ سنگین استان گیلان(مطالعه موردی روز 13 ژانویه 2008 )

نویسندگان

1 گروه جغرافیای طبیعی، آب و هواشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

2 گروه جغرافیای طبیعی، اقلیم شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

چکیده

در این پژوهش تلاش شده است تا به تحلیل همدیدی – ماهواره ای وقوع برف‌ سنگین استان گیلان(مطالعه موردی روز13 ژانویه2008 ) پرداخته شود.به منظور شناسایی الگوهای بارش برف استان، آمار بارندگی،عمق برف و دمای روزانه ایستگاه سینوپتیک استان، طی دوره ی آمار(2017–1986) از سازمان هواشناسی تهیه شده وبر اساس شاخص صدک 99ام روزهای با عمق برف بالا انتخاب شدند. با استفاده از روش تحلیل عاملی(واریمکس)الگوی بارش برف 13 ژانویه 2008برای روزهای برفی استان گیلان تعیین شد. سپس نقشه های ترکیبی این الگو از لحاظ همدیدی و نقشه دمای سطح زمین ونمودار شاخص NDSI و پوشش برف آن از لحاظ ماهواری ترسیم و تحلیل گردید. نتایج تحقیق حاکی از آن است که عامل اصلی اغتشاشات جوی و تشدید جریانات بالا سودر استان گیلان در این الگوی بارشی غلبه نسیم دریا و چینش قائم شدید و شکل گیری شرایط سلونیدالی در لایه زیرین وردسپهر است.رطوبت مورد نیاز این سامانه از طریق جریانات شمال شرقی و شرقی واز روی دریای مازندران تامین شده است.علت ماندگاری سامانه در این الگو وجود یک پشته عمیق با راستای جنوب غربی _شمال شرقی از روی آفریقا تا شمال دریای مازندران و تشکیل یک بلوکینگ از نوع امگایی بر روی دریای سیاه و اروپای شرقی می باشد.بنابراین در این الگو عامل اصلی بارش برف سنگین بر روی استان گیلان یک پدیده بزرگ مقیاس نمی باشد بلکه عامل اصلی این بارش سنگین تشدید نسیم دریا و اغتشاشات محلی ناشی از تشدید شرایط سلونیدالی و چینش قائم شدید می باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Synoptic-Satellite Analysis of Heavy Snow Occurrence in Guilan Province (Case Study on January 13, 2008)

نویسندگان [English]

  • Arash Shadpour 1
  • Hassan Lashgari 2
1 Department of Natural Geography, Meteorology, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran.
2 Department of Natural Geography, Climatology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

In this study we have tried to analyze synoptic - Satellite occurrence of heavy snow in Gilan Province to be paid. To identify patterns of snowfall, rainfall statistics, snow depth and temperature of station daily, during the statistical period (2017-1986) from the National Weather Service provided by Weber index was above the 99th percentile my days with snow depth. The snowfall pattern of January 13, 2008, was determined for snow days in Guilan province using factor analysis (varimax). Then the composite maps of this model were synoptically analyzed and the surface temperature map and NDSI index and its snow cover were satellite analyzed. The results of this study indicate that the main cause of atmospheric disturbances and intensification of high flows of Soudar province of Guilan in this rainfall pattern is the overwhelming sea breeze and vertical upwelling and formation of pilonidal conditions in the lower layer of troposphere. The eastern part of the system is supplied by the Caspian Sea. The reason for the system's persistence in this pattern is a deep ridge with a southwest-northeast direction from Africa to the north of the Caspian Sea and the formation of an Omega type blockage over the Black Sea and Eastern Europe. So in this model the main factor of heavy snowfall in Guilan province is a phenomenon it is not large scale but the main cause of this heavy rainfall is exacerbated by sea breeze and local disturbances due to exacerbated solonidal conditions severe vertical upwelling

کلیدواژه‌ها [English]

  • Heavy snow .Satellite. Gilan
  1.  

    1. جمالی زاده، ناهید، زهرا موسوی و جعفر مرشدی،(1394)،"تحلیل سینوپتیک الگوهای فشار موثر در بارش برف سنگین استان گیلان"، سومین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم جغرافیا و برنامه ریزی، معماری و شهرسازی، تهران، مرکز راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار.
    2. خالدی، شهریار، سمیه کمالی، فهیمه محمدی،(1396)،"بررسی همدیدی برف سنگین جلگه گیلان در بهمن 1392 و تأثیر آن بر سنجش مدیریت بحران"، مخاطرات محیط طبیعی، دوره 6، شماره 14 ، صص 46-35.
    3. دوستان، رضا، سلیمان صادقی، امینه شکیبا،(1394)،" مراکز فعالیت و الگوهای سینوپتیکی بارش برف سنگین در شمال غرب ایران"، مخاطرات محیطی، شماره 1،صص17-1.
    4. رضائی، پرویز، غلامرضاجانبازی قبادی، علیرضا جعفرزاده،(1389)،"روند بارش برف در جلگه مرکزی گیلان و پیامدهای ناشی از آن"، مجله مطالعات برنامه ریزی سکونتگاه های انسانی، شماره 11، صص60-47.
    5. شکیبا،امینه، سلیمان صادقی، رضا دوستان،(2015)،"مراکز فعالیت و الگوهای سینوپتیکی بارش برف سنگین در شمال غرب ایران"، جغرافیا و مخاطرات محیطی، شماره 4 صص104-88.
    6. عزیزی، قاسم، مجتبی رحیمی، حسین محمدی، فرامرز خوش اخلاق،(1396)،" تغییرات زمانی- مکانی پوشش برف دامنه‌های جنوبی البرز مرکزی"،پژوهشهای جغرافیای طبیعی، دوره 49، شماره 3، صص 381-393
    7. غفاریان پروین، نیما فرید مجتهدی، محمد مرادی، فرامرز خوش اخلاق، حسین عابد، سمانه نگاه،(1395)، "بررسی نقش واداشت‌های ‌منطقه‌ای، در شکل‌گیری الگوی مکانی مخاطره‌ی برف سنگین بهمن ۱۳۹۲ در جلگه‌ی گیلان"، نشریه علمی - پژوهشی اقیانوس شناسی، شماره 27،صص ۸۵-۹۷.
    8. فهیمی نژاد، الهام، زهرا حجازی زاده، بهلول علیجانی، پرویز ضیائیان،(1391)،" تحلیل سینوپتیکی و فضایی توفان برف استان گیلان(فوریه،2005)،" جغرافیا و توسعه ناحیه ای،سال 10، شماره 19،صص118-105.
    9. کاشکی، عبدالرضا، حسن حاجی محمدی، (1396)،"بررسی سیستم های سینوپتیک جو در زمان رخداد برف سنگین در استان های شمالی ایران مطالعه موردی:بارش 31 ژانویه تا 3 فوریه 2014" ، تحقیقات منابع آب ایران، شماره 13،صص 181-177.
    10. لشکری، حسن، حبیبه نقی زاده، محمد مرادی، محمد سعید نجفی،(1395)،"تحلیل همدید دمای پایه بارش برف در شمال غرب ایران"، پژوهش های اقلیم شناسی، شماره 19، صص22-11.
    11. مفیدی، عباس، آذر زرین، غلامرضا جانباز قبادی،(1392)،"تعیین الگوی همدیدی بارش های شدید و حدی پاییزه در سواحل جنوبی دریای خزر"، مجله فیزیک زمین فضا، دوره 33، شماره 3، صص154-131.
    12. میر موسوی، سید حسین، لیلا صبوری،(1393)،"مطالعه روند تغییرات بارش برف در شمال غرب ایران"، جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، سال 25، شماره 3،صص 136-119.
    13. ورکشی بیات ، مریم، علیرضا ایلدورمی، حمید نوری، حمید زارع ابیانه،(1396)،"برآورد مشخصه‏ های برف به روش ‏های موجک و زمین ‏آمار (مطالعۀ موردی: حوضه ‏های آبریز شمال غرب کشور)"، پژوهشهای جغرافیای طبیعی، دوره 49، شماره 3،صص 409-422.
    14. E,(2008),"Synoptic reasons for heavy snow falls in the Polish-Germanl low lands .Acadmic ",Journal of Theoretical and Applied climatology. Vol.22:133-140
    15. Bireland KW; Mock CJ.(1996),"Atmospheric circulation patterns associated with heavy snowfall events; Bridger Bowl; Montana; U.S.A.
    16. Birkeland, K.W. and C.J. Mock,(2001), "The major avalanche cycle of February 1986 in the western United States", Natural Hazards24: 75-95.
    17. Boyden, C. J., (1964), "A Comparison of Snow Predictors", Met. Mag., London, 93, PP. 353-365.
    18. Estebban P; Jons P , Martin J ; Mases M.2005. "Atmomspheric circulation patterns related to heavy snowfall days in Andorra; Pyrenees",. International Journal of Climatology. 25:319 – 329.
    19. Younkin RJ,(1968)., Circulation patterns associated whit heavy snowfall.