زنان و وقف (نمونه موردی : شهر تهران در دوره های قاجاریه و پهلوی)

نویسندگان

1 دانشیار پروهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی سازمان سمت.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مطالعات زنان، دانشگاه آزاد اسلامی- واحد علوم تحقیقات ، تهران، ایران.

چکیده

مشارکت و فعالیت‌های داوطلبانه افراد در رتق و فتق امور مختلف به ویژه در امور حمایتی و فقرزدایی، همواره بخشی از فعالیت‌های بشر را به خود اختصاص داده است. موضوعی که فراهم آورنده پایداری و بقای نظم و انسجام اجتماعی و به تبع آن تنظیم اجتماعی است. یکی از راه های مشارکت اجتماعی، وقف است که گروه های اجتماعی از جمله زنان با انگیزه های مختلف، بدان مبادرت می‌ورزند. هدف این تحقیق بررسی چگونگی مشارکت زنان شهر تهران در امور اجتماعی از طریق وقف در دوره‌های قاجاریه و پهلوی است. روش تحقیق از نوع اسنادی-توصیفی است. جامعه آماری تمام زنان واقف شهر تهران در دوره های مورد بررسی است که اطلاعات آنها در دسترس می باشد. اطلاعات وقفی زنان واقف شهر تهران از منابع معتبر جمع آوری و با استفاده از روش های آماری و مدل AHPتحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که زنان شهر تهران با داشتن حق مالکیت بر اموال خود و استقلال مالی امکان مشارکت در امور اجتماعی را برحسب گرایش خود داشته اند. هرچند در هر دو دوره مورد بررسی، وقف مذهبی جایگاه بالاتری را نسبت به اهداف دیگر داشته، در دوره قاجاریه بخشی از توسعه و عمران شهر تهران با عمل به وقف محقق می شده است. نوع مکان های وقفی با طبقه اجتماعی واقفان ارتباط نزدیکی دارد. از این رو از آنجا که اکثر زنان واقف شهر تهران در دوره قاجاریه عمدتاً از طبقه اشراف و اعیان بوده اند.، بیشترین مکان وقفی آنها تجاری با گرایش به دکان است، که در دوره پهلوی با جایگزینی طبقه متوسط به مسکونی با گرایش به خانه تغییر کرده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Women and Endowment/vaqf (case study: Tehran city in the Qajar and Pahlavi Eras )

نویسندگان [English]

  • Parvaneh Shah Hosseini 1
  • Haleh Moayeri 2
1 Associate Professor of SAMT Institute for Research and Development in the Humanities
2 MA in Women's Studies, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Participation and voluntary activities of individuals in various affairs, especially in support and poverty alleviation, has always been a part of human activities. An issue that provides stability and the maintenance of social order and cohesion and, consequently, social regulation. One way of social participation is the endowment that social groups, including women with different motives, undertake. The purpose of this study is to investigate how women in Tehran participate in social affairs through waqf in the Qajar and Pahlavi periods. The research method is documentary-descriptive. The statistical population of all women is aware of the city of Tehran in the studied periods, whose information is available. Endowment information of endowed women in Tehran has been collected from reliable sources and analyzed using statistical methods and AHP model. Findings show that women in Tehran, by having the right to own their property and financial independence, have been able to participate in social affairs according to their orientation. Although in both periods, religious endowment had a higher status than other goals, in the Qajar period, part of the development of Tehran was achieved by endowment. The type of endowed places is closely related to the social class of the endowed. Therefore, since most of the women in Tehran during the Qajar period were mainly from the aristocracy and nobility, most of their endowments are shops with a tendency to shop, which in the Pahlavi period changed from the middle class to residential with a tendency to go home. has done.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Waqif women
  • Property
  • Social Participation
  • Qajar
  • Pahlavi
  • Tehran