تحلیل فضایی تغییرات الگوی تراکم جمعیت متاثر از اقدامات نوسازی در کلانشهر تهران (1375-90)

نویسندگان

1 دانشگاه خوارزمی, گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری, ایران,

2 دانشگاه علامه طباطبایی, گروه علوم اجتماعی, ایران.

چکیده

   این مقاله به بررسی تفاوت های فضایی تراکم جمعیت، متاثر از فرایند مداخله نوسازی در محله های مختلف کلانشهر تهران می پردازد. الگوی تراکم محله های مختلف شهر به نوعی نشانگر هویت خاص اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن و نمایانگر چشم اندازهای متفاوت موجود در شهر است. این مقاله درصدد پاسخ به این پرسش است که الگوی تراکم جمعیت طی سه دوره 75، 85 و 90 در سطح شهر تهران چگونه است؟ این تحقیق با مطالعه فضایی زمانی تغییرات تراکم جمعیت سعی در شناخت بهتر الگوی فضایی تراکم جمعیت با استفاده از arcgis و geoda و تکنیک های تحلیل آماری فضایی به ویژه خودهمبستگی فضایی دارد. تکنیک خودهمبستگی فضایی ابزار بهتری برای نمایش الگو و نظم حاکم بر پراکندگی فضایی پدیده ها را جستجو می کند و تمرکزهای فضایی را شناسایی می کند. یافته های این پژوهش نشان داد توزیع تراکم جمعیت بیان کننده تمایزات فضایی در شهر تهران است. طی سه دوره 75، 85 و 90 تغییر الگوی پراکندگی جمعیت در سطح شهر تهران به صورت خوشه ای بوده است. گرچه از شدت و تمرکز خوشه های بالا- بالا و پایین- پایین کاسته شده اما در مجموع، خوشه های پرتراکم بیشتری در سطح شهر تشکیل شده است و در مناطق مختلف شهر به صورت پراکنده مشاهده می شوند، یعنی پهنه های جدیدی با تراکم بالا در سطح شهر ظاهر شده اند. پهنه های بی تفاوت (باقیمانده) در طی این دوره ها در مکان هایی که پهنه های بالا- بالا ظهور پیدا کرده اند خود را نشان می دهند و این مورد نشان دهنده این امر است که محدوده های جدیدی از شهر مستعد تشکیل خوشه های بالا- بالا هستند.

عنوان مقاله [English]

Spatial analysis of population density pattern changes affected by renovation measures in Tehran metropolis (1375-1990)

نویسندگان [English]

  • MoHAMMAD Soleymani 1
  • Abalfazl Zangane 1
  • Mohammad Sheykhi 2
1 Department of Geography and Urban Planning, Khwarazmi University, Iran.
2 Allameh Tabatabai University, Department of Social Sciences, Iran.
چکیده [English]

This article examines the spatial differences in population density, affected by the modernization intervention process in different neighborhoods of Tehran metropolis. The density pattern of different neighborhoods of the city is a kind of indicator of its specific economic, social and cultural identity and represents the different prospects in the city. This article tries to answer the question, what is the pattern of population density during the three periods of 1975, 1985 and 1990 in the city of Tehran? By studying the spatio-temporal changes in population density, this research tries to better understand the spatial pattern of population density using arcgis and geoda and spatial statistical analysis techniques, especially spatial autocorrelation. The spatial autocorrelation technique searches for a better tool to display the pattern and order governing the spatial dispersion of phenomena and identifies spatial concentrations. The findings of this research showed that the distribution of population density expresses the spatial differences in the city of Tehran. During the three periods of 1975, 1985 and 1990, the pattern of population distribution in the city of Tehran has been clustered. Although the intensity and concentration of high-high and low-low clusters have been reduced, but in general, more dense clusters have been formed in the city and are scattered in different areas of the city, that is, new areas with high density in have appeared in the city. During these periods, indifferent (residual) areas appear in places where high-high areas have appeared, and this case indicates that new areas of the city are prone to forming high-high clusters. are high